[Seminar] SINH HOẠT KHOA HỌC: “VAI TRÒ CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH TRONG HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG BỎ HOANG ĐẤT NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM”

Vào 14h00 chiều thứ Sáu ngày 29 tháng 11 năm 2024, Khoa Khoa học Cơ sở tổ chức sinh hoạt khoa học với chủ đề: “Vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong hạn chế tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp ở Việt Nam”.

Người trình bày: ThS. Nguyễn Thị Quý, GV Khoa Khoa học Cơ sở, ĐHKTQD.

Thành phần tham dự: Toàn thể GV Khoa Khoa học Cơ sở và các giảng viên quan tâm

Người trình bày đã trình bày các nội dung:

• Giới thiệu nghiên cứu
• Cơ sở lý luận và tổng quan nghiên cứu
• Thực trạng bỏ hoang đất nông nghiệp ở Việt Nam giai đoạn 2014 – 2020
• Tác động của chất lượng quản trị chính quyền cấp tỉnh lên tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp ở Việt Nam
• Kết luận và khuyến nghị

Một số ý kiến trao đổi:

• Tình trạng bỏ hoang đất nông nghiệp đang là một vấn đề nghiêm trọng ở Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp, làm giảm năng suất đất, mất đi các cơ hội sản xuất và dẫn đến lãng phí tài nguyên đất đai. Chính quyền địa phương cấp tỉnh đóng một vai trò quan trọng trong việc giải quyết vấn đề này thông qua các chính sách, biện pháp quản lý và các hoạt động cụ thể.
• Chính quyền địa phương cấp tỉnh có vai trò quản lý và giám sát đất đai và cập nhật tình hình sử dụng đất đai trên địa bàn. Chính quyền cấp tỉnh cần thường xuyên rà soát và thống kê tình trạng sử dụng đất nông nghiệp, phát hiện kịp thời những diện tích đất bị bỏ hoang, để có biện pháp khắc phục phù hợp. Đối với những trường hợp đất nông nghiệp bị sử dụng sai mục đích hoặc bị bỏ hoang quá lâu mà không có lý do chính đáng, chính quyền tỉnh cần áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm khắc, bao gồm thu hồi quyền sử dụng đất và giao cho người khác có nhu cầu.
• Chính quyền địa phương cấp tỉnh đóng vai trò khuyến khích và hỗ trợ sản xuất nông nghiệp bền vững. Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạng bỏ hoang đất là do người dân không còn mặn mà với sản xuất nông nghiệp, vì thu nhập không ổn định, giá cả thấp, hoặc gặp khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới. Chính quyền cấp tỉnh có thể hỗ trợ người dân bằng cách: Hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi (tổ chức các chương trình đào tạo, chuyển giao khoa học kỹ thuật và công nghệ để giúp nông dân tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, từ đó nâng cao thu nhập và khuyến khích họ tiếp tục canh tác);  khuyến khích mô hình nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao (đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trong những vùng có đất đai bị bỏ hoang). 
• Vai trò quan trọng của chính quyền cấp tỉnh là cải cách chính sách đất đai và quản lý sử dụng đất. Chính quyền tỉnh có thể đóng vai trò chủ động trong việc cải cách các chính sách đất đai nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến việc bỏ hoang đất: cải cách thủ tục hành chính (đơn giản hóa và tạo thuận lợi cho người dân trong việc chuyển nhượng, cấp đổi quyền sử dụng đất, giúp người dân dễ dàng chuyển nhượng đất đai hoặc đầu tư vào sản xuất); xây dựng các chương trình tái canh tác đất (tổ chức các chương trình tái canh tác hoặc chuyển nhượng đất cho các hộ nông dân có nhu cầu sản xuất, hoặc hỗ trợ cho các doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp).
• Vai trò của chính quyền cấp tỉnh cũng được thể hiện ở phát triển cơ sở hạ tầng và kết nối thị trường. Chính quyền tỉnh cần chú trọng đến việc phát triển hạ tầng nông thôn, giúp nông dân tiếp cận dễ dàng hơn với các thị trường tiêu thụ nông sản, từ đó khuyến khích sản xuất: Đầu tư vào hạ tầng nông thôn, Xây dựng các hợp tác xã và chuỗi giá trị nông sản.
• Chính quyền cấp tỉnh đóng vai trò không thể thiếu trong tuyên truyền và giáo dục cộng đồng để người dân nhận thức được tầm quan trọng của việc sử dụng đất hợp lý, cũng như các biện pháp bảo vệ và phát triển đất đai. Tuyên truyền về chính sách sử dụng đất: Cung cấp thông tin rõ ràng về các quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất, các chính sách hỗ trợ từ nhà nước, các biện pháp bảo vệ đất đai và các hình thức canh tác hiệu quả. Giáo dục cộng đồng về bảo vệ môi trường: Đẩy mạnh các chương trình giáo dục cộng đồng về bảo vệ đất đai và phát triển nông nghiệp bền vững, giúp nông dân hiểu rõ hơn về việc sử dụng đất đai có trách nhiệm và bền vững.
• Chính quyền cấp tỉnh có thể đóng vai trò cầu nối giữa nông dân và các doanh nghiệp, giúp tạo ra sự liên kết giữa các vùng nông thôn và các thị trường tiêu thụ. Chính quyền tỉnh có thể mời gọi các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, đặc biệt là trong các lĩnh vực chế biến, bảo quản và tiêu thụ nông sản. Khuyến khích mô hình hợp tác công – tư (PPP) trong phát triển nông nghiệp, giúp tăng cường nguồn lực và cải thiện hiệu quả sử dụng đất.
• Chính quyền cấp tỉnh có thể cung cấp các giải pháp tài chính hỗ trợ nông dân để khắc phục tình trạng bỏ hoang đất, đặc biệt là các vùng có điều kiện khó khăn. Cung cấp các gói tín dụng ưu đãi, lãi suất thấp để người dân có thể vay vốn đầu tư vào sản xuất nông nghiệp, từ đó không để đất bị bỏ hoang do thiếu vốn. Chính quyền cấp tỉnh có thể trợ giá cho một số sản phẩm nông sản chủ lực hoặc hỗ trợ về mặt kỹ thuật cho nông dân để thúc đẩy sản xuất.

Một số hình ảnh